Vincent van Goghs portretten van de familie van de Franse postbeambte Joseph Roulin zijn van over de hele wereld samengebracht in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Een prettige tentoonstelling, beknopt, maar wel omlijst door alle context en achtergrond. Plus een beetje fun.
Door Frans van Hilten. Ze ontmoetten elkaar op het treinstation van Arles: de schilder en de postbeambte. Van Gogh was eind 1888 naar de Provence gekomen, op zoek naar rust, helder licht en intense kleuren. Bij het versturen van schilderijen naar zijn broer Theo raakte hij aan de praat met Roulin, een gesprek dat zich al snel voortzette in Café de la Gare en uitmondde in een warme vriendschap met Roulins hele familie. Van Gogh had moeite modellen te vinden voor portretten, maar de baardige Roulin en zijn gezin waren graag bereid tot poseren. Dat leidde tot een grote serie portretten, uniek in Van Goghs oeuvre. Portretten door Frans Hals, Rembrandt van Rijn en Adriaen van Ostade dienden als inspiratie, maar ook de Japanse prentkunst.
Gauguin
In de tijd dat Van Gogh de Roulins schilderde was Paul Gauguin bij hem te gast. Van Gogh droomde van een kunstzinnige samenwerking, maar die eindigde in een nachtmerrie toen de klik toch helemaal niet zo sterk was en het samenwerken in een krappe kamer steeds moeilijker ging. Na een knetterende ruzie draaide Van Gogh door en sneed zichzelf een oor af. Roulin bleef hem bezoeken in de inrichting en ook toen Van Gogh naar Saint-Rémy was verhuisd en Roulin overgeplaatst naar Marseille hielden ze contact.
Originele stoel
De schilderijen uit deze periode zijn verspreid over de hele wereld. Zo hangt er een portret van Roulin in museum Kröller-Müller, maar er zijn ook tal van werken in Amerikaanse musea of zelfs in privécollecties. En niemand leent graag een Van Gogh uit. Toch is het conservator Nienke Bakker gelukt om samen met Katie Hanson van het Museum of Fine Arts in Boston een breed overzicht van schilderijen en tekeningen van de Roulins bij elkaar te krijgen, evenals bekende foto’s van de familie, briefwisselingen en zelfs de stoel waarop Roulin poseerde voor Van Gogh. Er is relevant werk van Gauguin en aan de zijwand hangen schilderijen die van invloed waren op Van Goghs portretstijl.
Op de bovenverdieping wanen we ons even in het Arles van 1888-1889 en kan er getekend en gespeeld worden. Van Gogh en de Roulins. Eindelijk weer samen is een klein juweeltje, dat het verdient – en gezien de omvang kan dat heel goed – met aandacht bekeken te worden.
- Van Gogh en de Roulins. Eindelijk weer samen. Tot en met 11 januari 2026, Van Gogh Museum, Amsterdam.
- Ook iets moois gezien? Deel het met kunstHart!
kunstHart 