Met nauwelijks opera-ervaring dook Barbara in vijf uur Stockhausen: aus LICHT, een coproductie van het Holland Festival, De Nationale Opera en het Koninklijk Conservatorium. Dat leverde gedachten op over schoonheid én… het milieu.

Door: Barbara Smeenk. kunstHart heeft mij gevraagd om mijn ervaring te delen over het concert van Stockhausen in Gashouder Amsterdam. Het is een moderne opera die drie volle dagen duurt. Ik heb het laatste gedeelte gezien en gehoord.

Ik moet toegeven: ik vond het best spannend. Mijn enige ervaring is een keer een operavoorstelling in de Stopera en de enige musical die ik ooit heb gezien is Cats in de Rai. Ik hou veel van performers zoals de Dogtroep en ik geniet van spectaculaire theater op locatie. Ik ging samen met Teressa uit Brazilië de uitdaging aan.

De chaos van de oorlog. De veelheid van muziek.

De eerste scène is heel mooi, muzikanten met glimmende helmen die als een leger door de zaal marcheren. Industriële locatie met scherp rood licht. Videoschermen met close-ups van de beschilderde muzikanten. Overal is wat te zien. Zeer indrukwekkend. De chaos van de oorlog. De veelheid van muziek. Ik word volkomen ondergedompeld in het spektakel en ben blij dat ik gegaan ben. Weer een mooie nieuwe ervaring erbij.

Serpent en engel

Dan volgt er een mooie overgang van het rood en donker naar het licht en blauw. Het ging van scherp en hard naar de zachtheid van een onderwatertafereel. Zachte wolken op de schermen. Een groen, blauwe vrouw met heftige make-up die zingt, blaast en sist. Ze doet me denken aan een serpent. De groene zweem in het decor wordt doorkruist door vuurrode lijnen. Prachtig contrast. Dit wordt afgesloten door een meneer met heel veel mouwen op zijn jas, het leken wel vleugels van een engel. Een rare kwibus met grote oren en neus. Na een woest concert op een synthesizer is het pauze en ontdoet hij zich van oren, neus en pruik.

Na een woest concert op een synthesizer ontdoet hij zich van oren, neus en pruik

Zo spectaculair als de eerste scène visueel is in licht, decor en kostuums, zo spectaculair zijn de tweede en derde scène in geluid. Scène 2 is zang, af en toe begeleid door een metronoom, wat klinkt als een computerspelletje. Prachtig gezang, mooi afgewisseld met hoge en lage tonen. Scène 3 is voornamelijk muziek met geluid en omschrijf ik als mooi, ontroerend en grappig. Het zijn solo’s ondersteund door geluid zoals vogels en treinen.  Lekker afwisselend met een grappige mummie op het einde.

Helikopterscène

Ik had het meest uitgekeken naar de helikopterscène. Ik verwachte iets heel spectaculairs. Het decor omgetoverd tot een reusachtige helikopter of iets met drones. Maar tot mijn verbazing, de helikopters zijn echt. Het zijn er vier en ze staan buiten op het veldje. Ik heb de neiging om naar buiten te gaan om te kijken maar van het publiek wordt verwacht dat je blijft zitten en naar een ‘live’-uitzending kijkt op schermen. Ik denk: dit is al eerder opgenomen en nu doen ze alsof ze het elke voorstelling opnieuw vier strijkers in vier helikopters gaan vliegen.

Vanaf dat moment zit ik in mijn hoofd. Ik zoek naar aanwijzingen of dit echt een live-uitzending is of al eerder opgenomen. Omdat er iets mis gaat lijkt het heel echt. ‘Wat een verspilling, wat onnodig voor het milieu,’ gonst door mijn hoofd. ‘Vier helikopters elke voorstelling opnieuw de lucht in, dat is enorm schadelijk. Toen Stockhausen nog leefde was het waarschijnlijk nog niet zo’n issue maar in deze tijd kan dat echt niet.’ Ik kan het niet meer loslaten. Achteraf denk ik: het is gespeeld, het kan niet waar zijn om zo vaak helikopters te laten vliegen voor hetzelfde stuk. Milieu-issue tentoongesteld in het kader van kunst en cultureel erfgoed. Kan dat niet meer of is dat in de kunst geoorloofd? Maar dat is niet wat Stockhausen ooit bedoeld heeft. Hij wilde impact maken, een spectaculair stuk denk ik.

Nog te zien

  • Nieuwsgierig geworden? De delen 2 en 3 van aus LICHT zijn nog te zien op 9 en 10 juni. Meer informatie: www.auslicht.com.
  • De impressie van Teressa volgt binnenkort
  • Ook iets moois gezien? Deel het met kunstHart!
aus LICHT – Day 3 Helikopter Streichquartett © Ruth &; Martin Walz, Dutch National Opera

Foto boven: aus LICHT – Day 3 Invasion-Explosion mit Abschied © Ruth & Martin Walz, Dutch National Opera

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.