Geur is een belangrijk zintuig. Niet alleen biologisch, ook voor het geheugen. Een vleugje van een bekende lucht kan complete herinneringen naar boven brengen. Niet voor niets is er ook aandacht voor geuren in 4D-bioscopen. Maar hoe rook de wereld vroeger eigenlijk? Bijvoorbeeld op de zeventiende-eeuwse schilderijen in het Mauritshuis?

Door Frans van Hilten. In de tentoonstelling Vervlogen – geuren in kleuren doet het museum een poging terug te halen hoe de taferelen op hun schilderijen roken. In sommige gevallen wil je dat misschien wel helemaal niet weten. Het ontleden van een lijk tijdens een anatomische les bijvoorbeeld.

Poep en pomanders

Maar ook de geuren van een Amsterdamse gracht waren niet bepaald voor de poes. Er was geen riool, afval en uitwerpselen werden gewoon in het water gegooid. Nog een geur die we niet meer kennen is die van bleekvelden, waar witte was met chemicaliën in de zon gebleekt werd.

Maar er waren ook aangenamere geuren die we nu niet meer kennen. Er werd in die tijd echt niet dagelijks gedoucht en in plaats van deodorant liepen rijkere mensen daarom met een soort geurbol rond, een pomander. Er waren verschillende varianten voor zomer en winter, elk met andere specerijen, meestal uit de koloniën gehaald.

Geurpompjes

Het Mauritshuis heeft pompjes bij de schilderijen geplaatst. Even op het pedaal trappen en je kunt ruiken hoe het geweest moet zijn. Via de webshop is ook een digitale rondleiding met vier geursprays te krijgen. Tip: gebruik het pompje van de Amsterdamse gracht alleen op je balkon of in je tuin, want het is niet te harden!

Foto’s: Mauritshuis pr. Foto boven: Jan van der Heyden, Gezicht op de Oudezijds Voorburgwal met de Oude Kerk in Amsterdam, c.1670. Paneel, 41,4 x 52,3 cm. Mauritshuis, Den Haag (fragment)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.