Door: Frans van Hilten. Het is eigenlijk dom van me deze tip te geven, want de hoeveelheid kaarten is altijd beperkt, maar als je echt een leuke avond wilt hebben moet je eens naar Halfweg gaan. Niet het dorp tussen Amsterdam en Haarlem, maar de avond met jonge toneelmakers die drie maal per jaar te gast zijn bij het Nationale Toneel.

De toneelopleidingen uit Maastricht, Arnhem en Amsterdam sturen elk een avond regisseurs en acteurs die ongeveer halverwege hun studie zijn. Voor hen vaak de eerste keer spelen voor een publiek buiten de veilige muren van school; voor ons een voorproefje van het talent van morgen.

Een banaan op het toneel

Het verschil tussen de opleidingen is groot in sfeer. Als er bij de editie Amsterdam bij binnenkomst een banaan op het podium ligt, weet je: die gaat over het toneel gespuugd worden of uitgesmeerd worden over naakte lichamen. Bij Maastricht zal er iets subtielers aan de hand zijn, maar bij alle toneelscholen geldt dat het niveau over het algemeen hoog is.

Deze week was de beurt aan Maastricht en alle drie de stukken, oorspronkelijk gemaakt voor het Maastrichtse kunstenfestival Musica Sacra,  waren ijzersterk. Roos Eijmers van Firma MES introduceerde de artiesten en leidde het nagesprek, dat bij Halfweg het doel heeft dat de studenten zo veel mogelijk van de avond leren.

Elisabeth
Elisabeth

Doe als de blanken, maar dan beter

In Elisabeth zet Genelva Krind in een monoloog Elisabeth Samson neer, de eerste zwarte vrouw die in Suriname in vrijheid geboren werd. Dat sluit goed aan op het thema dat het Nationale Toneel dit seizoen in RACE behandelt. Maar waar dat stuk vooral gaat over hypocrisie en slachtofferschap, instrueert Elisabeth Samson een Nederlands-Surinaamse anno nu hoe ze haar toenmalig succes en rijkdom kunnen evenaren: door zoveel mogelijk te worden als de blanken, maar dan beter. Dat advies doet ongemakkelijk aan en Krind vertolkt Elisabeth in de regie van Belle van Heerikhuizen dwingend en toch kwetsbaar.

Voeten onder de tafel

Meander is een filminstallatie van Celine Daemen, Caro Derkx, Luca Meisters en Emmanuel Ohene Boafo. Op drie schermen volgen we in traag tempo de belevenissen van een adolescent meisje dat verlangt naar ontsnapping van het eiland en haar benauwende familie-omgeving. Meander zit vol kleine onderlinge verwijzingen (een sigaret die langs drijft, komt later terug in de sigaret die de gedroomde minnaar haar aanreikt) en vernuftig spel met de schermen (midden: de familie eet garnalen; links: hun voeten onder de tafel; rechts: de hond buiten op de vlonder). De grote gevoelens in kleine handelingen blijven boeien.

Meander
Meander

Hitlers gedichten

Niet minder ongemakkelijk dan Elisabeth, maar tegelijkertijd ontzettend geestig is Mutti van Naomi Steijger en Mees Walter. Niet alleen was Hitler het enige van zijn moeders kinderen die overleefde, hij zou ook in 1923 onder pseudoniem een gevoelig gedicht over ouder wordende moeders hebben geschreven, dat nog steeds op kalenders en wc’s prijkt, omdat niemand weet wie Adolf Meyer echt is. Als ten ondergaande dictator met Parkinson verliet hij zich op de moederlijke zorgen van zijn vrouw Eva en op zijn lijk vond men een fotootje van moeder Klara. Mutti laat zien hoe een vreemde aaneenschakeling van droge feiten, slapstick en Rammstein kan ontroeren.

In het vrij korte nagesprek komt in eerste instantie niemand met een vraag. Uiteindelijk doorbreek ik het stilzwijgen maar met: ‘Wat zijn jullie allemaal goed!’

De volgende edities van Halfweg zijn op 9 februari en 11 mei 2017.

Afbeeldingen ontleend aan de website van het Nationale Toneel.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s